Dziecko weszło do pracowni. Na podłodze, na ścianach, na sprzętach leżały schnące obrazy. Niebieskie, zielone, żółte czworoboki, tu i ówdzie rzucone pociągnięcia czerwienią. "Bardzo przyjemne" powiedziało dziecko.
Koloryzm geometryczny to kierunek sztuki operujący dziecięcymi kolorkami, płaskimi figurami geometrycznymi i akzentami. Celem koloryzmu geometrycznego jest uprzyjemnianie estetyki mieszkania pracowitego człowieka, chociaż czy na pewno?
Nie pamiętam jak powstał koloryzm geometryczny. Najpierw malowałem martwe natury, potem Kazimierze, i tu i tam używając akzentów. Kiedyś namalowałem abstrakcję, i odkryłem, że mój sposób myślenia o dziele jest różny od abstrakcyjnego, różny od naturalistycznego czy jakiegokolwiek ze znanych mi kierunków. Ale ta refleksja przyszła później, najpierw malowałem, potem nazwałem, odkrywszy koloryzm geometryczny.
poszczególne zasady
dziecięce kolorki
Kolorami najczęściej używanymi w koloryzmie geometrycznym są niebieski, granatowy, żółty, złotożółty, zielony oraz ich rozjaśnione odcienie. Poza tym występuje czysta czerwień akzentów. Do opisu nazw kolorów należy używać słów dziecięcych, nie specjalistycznych. Oczywiście wyobraźnia, instynkt i kunszt artystyczny mają bronić dzieła przed kiczowatością, dziecięcość nie może być usprawiedliwieniem dla niskich wymagań artystycznych. Wręcz przeciwnie, czystość, niewinność dziecięca ma ujawniać się w czystości barwy, niewinności koncepcji, co jest prawie gwarancją autentyczności dzieła. Jednak stare zasady malarstwa nie przestają obowiązywać, przygotuj się zanim coś stworzysz.
akzenty
Akzenty pisane przez "z" mają wprowadzać głębię, swoistą perspektywę artystyczną. Akzent wprowadza życie, harmonizuje i zmusza do równowagi. Akzent ma być tam, gdzie go brakuje. Akzent polega na instynkcie, wyczuciu, nie obliczeniu.
Kiedy malowałem mój pierwszy obraz, zobaczyłem że czegoś mu brakuje. Technicznie był poprawny, ale jakby od razu był stary. Użyte kolory nie były za ciemne, teoretycznie widać było nawet jakąś głębię, ale czegoś nadal brakowało. No cóż, myślałem, może następnym razem... Wyszedłem na dwór, była noc. Przeszedłem się myśląc o niczym. Po powrocie zobaczyłem że nie namalowałem czerwonych wzorów z firanki. Bardzo szybko dodałem kilka akzentów (nazwę wymyśliłem potem, w Niemczech) i nagle wszystko znalazło się na swoim miejscu. Pojawiła się głębia, obraz ożył i rozweselił się.
płaskie figury geometryczne
Trapezy, romby, trójkąty, to figury najbardziej odpowiadające celom koloryzmu geometrycznego. Są pełne niepokoju i ruchu, nie dają się uporządkować ani stłamsić. Oczywiście artysta i płótno narzucają figurom konkretną kolejność, rolę, rozmiar, ale figury te pozostają sobą. W koloryzmie geometrycznym właśnie maluje się trapezy, romby i trójkąty, naturalistycznie, materializuje się idee, ukonkretnia chwile z ich istnienia.
Figury koloryzmu geometrycznego są płaskie, tworzą dwa wymiary, co nie znaczy, że malarstwo ma być płaskie.
dzieła
układ wertykalny
Typowe dzieło koloryzmu geometrycznego odwzorowuje układ świata, lub przynajmniej jest z takim układem zgodne. Najczęściej świat widziany tu jest jako niebo, ziemia i słońce, co oznacza, że na obrazie zieleń jest na dole, niebieski na górze, słońce też wysoko. Dodatkowe kolory, np. brąz, pomarańczowy, biel powinny odwzorowywać ich najnormalniejsze miejsca występowania, czyli brązy w miejscu pni drzew, biel jako śnieg.
Ale uwaga. Artysta wie, że definicja nie wystarczy, poza tym nie jest ścisła i nie objaśnia istoty rzeczy. Masz odczuć koloryzm geometryczny, dopiero wtedy pojmiesz czym jest.
Wertykalny układ kolorów odpowiada ich najczęstszemu występowaniu w lesie, na łące, nad jeziorem, czyli poza miastem. Koloryzm geometryczny nie musi uciekać od człowieka, jednak często czyni to może właśnie dlatego, że człowiek potrzebuje kolorów zdrowej przyrody, a rośliny, niebo i słońce są zwykle przyjemnym widokiem.
zestawianie obrazów
Niektóre z płócien koloryzmu geometrycznego można łączyć w większe całości, lub wieszać niedaleko siebie, aby ukazać pokrewieństwo obrazów. W obrazach złożonych zwykle nie zostaje zachowany typowy dla koloryzmu geometrycznego układ wertykalny.
Obrazy zestawiane mogą być tworzone w czasie jednego posiedzenia, wtedy najłatwiej o zachowanie wspólnej idei, jednakowego rozmachu i podobnych odcieni kolorów.
Wielkość obrazów w koloryzmie geometrycznym ma duże znaczenie dla sposobu oddziaływania dzieła, a zestawianie obrazów wywołuje wrażenie ciągłości dzieła i pokrewieństwa (nawet rozłączonych) obrazów.